Historia

Śląska Konferencja Medyczno-Prawna od pierwszej swojej edycji z roku 2014 była pomyślana jako most łączący środowiska medyczne i prawnicze; środowiska często spotykające się na swojej drodze zawodowej, lecz raczej w sytuacjach antagonistycznych niż będących przejawem współpracy. Idea cyklicznej konferencji gromadzącej badaczy i praktyków reprezentujących obie grupy miała być wyrazem drugiego z tych rodzajów „spotykania się” i umożliwiać tworzenie i aktualizowanie wykazu bieżących problemów medyczno-prawnych.

I ŚLĄSKA KONFERENCJA MEDYCZNO-PRAWNA 

Pierwsza konferencja odbyła się 25 kwietnia 2014 roku na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego, a jej organizatorami byli Uniwersytet Śląski w Katowicach, Śląski Uniwersytet Medyczny, Śląska Izba Lekarska oraz Okręgowa Rada Adwokacka w Katowicach. Wzięło w niej udział ponad 350 osób reprezentujących oba zainteresowane środowiska, zaś tematyka tej edycji była niezwykle zróżnicowana. Specjalnym gościem wydarzenia był prof. Adam Maciejewski, który wraz z zespołem z Centrum Onkologii w Gliwicach przeprowadził pionierskie i ratujące życie operacje transplantacji twarzy i to właśnie one były przedmiotem jego wystąpienia. Problematyka przeszczepów – ujmowana z różnych perspektyw, szczególnie zaś zgody na pobranie organów – była także tematem prelekcji prowadzonych przez prof. Marka Walugę i dra hab. Tomasza Pietrzykowskiego. Kolejni goście poruszali problemy związane:

  • z rolą biegłego psychiatry w postępowaniu karnym (prof. Irena Krupka-Matuszczyk i prof. Kazimierz Zgryzek),
  • ze współczesnymi aspektami telemedycyny (praca zespołu lekarsko-prawniczego),
  • ze zgodą pacjenta z prawnego i etycznego punktu widzenia (prof. Teresa Dukiet-Nagórska i prof. Lesław Niebrój),
  • z działalnością śląskiej wojewódzkiej komisji ds. orzekania o zdarzeniach medycznych (stosowny raport przedstawili jej członkowie: dr Andrzej Wcisło, dr Marek Dudziak oraz r.pr. Przemysław Gątarz),
  • z różnymi rodzajami błędu organizacyjnego i odpowiedzialnością prawną za jego popełnienie (prof. Teresa Dukiet-Nagórska oraz dr Stefan Kopocz, wieloletni rzecznik odpowiedzialności zawodowej lekarzy)
  • oraz z organizacyjno-prawnymi aspektami żywienia pozajelitowego, w związku z uruchomieniem w kwietniu 2014. pierwszego w Polsce Centrum Badawczo-Rozwojowego Żywienia Klinicznego w sosnowieckim Parku Naukowo-Technologicznym (dr Adam Drozd i dr Aleksander Marekwia).

 

II ŚLĄSKA KONFERENCJA MEDYCZNO-PRAWNA

W zgodnej ocenie przedstawicieli aż siedmiu ośrodków naukowych uczestniczących w I Śląskiej Konferencji Medyczno-Prawnej, było to wydarzenie przeprowadzone na najwyższym poziomie – tak organizacyjnym, jak i merytorycznym. Sukces ten zachęcił organizatorów do kontynuowania realizacji idei wydarzenia, co doprowadziło do zorganizowania II Śląskiej Konferencji Medyczno-Prawnej w dniu 24 kwietnia 2015 r. na terenie kampusu Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach-Ligocie. Tym razem udział w wydarzeniu, poza naukowcami i praktykami reprezentującymi środowiska medyczne i prawnicze, wzięli również przedstawiciele administracji publicznej – Igor Radziewicz-Winnicki, podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia, Aleksandra Skowronek, wicemarszałek województwa śląskiego oraz Ewa Momot, dyrektor Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ – będący uczestnikami dyskusji panelowej dotyczącej odpowiedzialności podmiotów tworzących służbę zdrowia w związku z niedofinansowaniem działalności szpitali. Zanim jednak doszło do tej dyskusji, podjęto już szereg innych zagadnień w ramach wykładów i paneli dyskusyjnych. Po inauguracyjnym wystąpieniu prof. Piotra Kruszyńskiego, kierownika Instytutu Prawa Karnego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego miały miejsce jeszcze:

  • wykład „Dowód z opinii biegłego lekarza w sprawach błędu medycznego – spojrzenie prawnika i medyka sądowego” (prof. Kazimierz Zgryzek i dr hab. Czesław Chowaniec),
  • panel dyskusyjny „Kontrowersje w transplantologii – problemy na styku prawa i medycyny” (prof. Marian Zembala, dr hab. Grzegorz Budziński, dr hab. Teresa Nieszporek, dr Jarosław Wilk, dr hab. Tomasz Pietrzykowski),
  • panel dyskusyjny „Chłopiec czy dziewczynka? Zaburzenia różnicowania płci – medyczny i prawny punkt widzenia” (prof. V. Skrzypulec-Plinta, dr hab. Magdalena Habdas, r.pr. Katarzyna Palka-Bartoszek, prof. E. Małecka-Tendera, dr hab. Aneta Gawlik, dr hab. Tomasz Koszutski, dr hab. Agnieszka Drosdzol-Cop, dr Grzegorz Kudela)
  • oraz wykład „Etyka w zawodzie lekarza i prawnika” (adw. Roman Kusz, dr hab. Jarosław Markowski).

Po zakończeniu części wykładowej odbyła się jeszcze część warsztatowa, w ramach której stworzono możliwość uczestnictwa w ćwiczeniach z zakresu podstawowych czynności resuscytacyjnych, symulacji medycznej oraz udzielania pierwszej pomocy osobom poszkodowanym w wypadku.

Także w roku 2015 Śląska Konferencja Medyczno-Prawna cieszyła się ogromnym zainteresowaniem reprezentantów środowisk medycznych i prawniczych, co zdecydowanie potwierdza, że idei konferencji nie da się wyczerpać w jednorazowym wydarzeniu, a jej realizację zapewnić mogą tylko regularne, cykliczne spotkania zainteresowanych grup zawodowych.

III ŚLĄSKA KONFERENCJA MEDYCZNO-PRAWNA

W dniu 17 listopada 2017 roku na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach odbyła się III Śląska Konferencja Medyczno-Prawna, tym razem w całości poświęcona zagadnieniom chorób zakaźnych i szczepień ochronnych. Organizatorzy kierowali się bowiem przekonaniem, że zwłaszcza w obliczu niebezpiecznego zjawiska spadku zaufania wobec szczepień ochronnych niezwykle ważne jest zwracanie uwagi na zagrożenia, jakie istnieją dla zdrowia publicznego, i dostępne nam możliwości przeciwdziałania tym zagrożeniom.

Konferencję otworzył referat Choroby tropikalne, epidemie, pandemie – panorama wyzwań etycznych i prawnych, wygłoszony przez dr n. hum. Joannę Różyńską z Centrum Bioetyki i Bioprawa Uniwersytetu Warszawskiego.

Pierwszy panel konferencji poświęcony został chorobom zakaźnym stanowiącym przedmiot zainteresowania różnych działów medycyny internistycznej. Hepatolog, prof. dr hab. n. med. Marek Hartleb, w wystąpieniu Wykryto przeciwciała anty-HCV – i co dalej? zwrócił uwagę na poważne wyzwanie dla zdrowia publicznego, jakie nieodmiennie stanowi WZW typu C. Specjalista chorób zakaźnych, prof. dr hab. n. med. Anna Boroń-Kaczmarska, podjęła z kolei temat Borelioza i inne choroby odzwierzęce. Pulmonolog, dr hab. n. med. Tadeusz M. Zielonka, w swoim wystąpieniu starał się zaś odpowiedzieć na pytanie Kto choruje na grużlicę? 

Choroby zakaźne przenoszone drogą płciową były tematem drugiego panelu konferencyjnego. Ginekolog i seksuolog, prof. dr hab. n. med. Violetta Skrzypulec-Plinta, rozpoczęła panel wystąpieniem Choroby zakaźne przenoszone drogą płciową, czy temat nadal aktualny? Infekcje układu moczowo-płciowego u dziewczynek były tematem kolejnego referatu, zaprezentowanego przez ginekolog, dr hab. n. med. Agnieszkę Drosdzol-Cop. Magister Katarzyna Zborowska z Zakładu Seksuologii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego przyjrzała się zaś Ryzykownym zachowaniom seksualnym u dorosłym, które obejmują nie tylko zachowania dewiacyjne, ale i takie, które są ryzykowne z uwagi na konkretny kontekst osobisty lub społeczny. Na zakończenie panelu dr n. med. Marek Beniowski wygłosił wystąpienie zatytułowane AIDS – komu „zagraża” dzisiaj? 

Panel poświęcony prawnym i etycznym aspektom chorób zakaźnych otworzyła dr n. praw. Agnieszka Bielska-Brodziak z referatem Konstytucyjne i etyczne uwarunkowania przeciwdziałania chorobom zakaźnym i zakażeniom. Następnie Zalety i wady ustawy o chorobach zakaźnych i ich znaczenie dla odpowiedzialności karnej omówiła prof. zw. dr hab. Teresa Dukiet-Nagórska. Autorka zwróciła uwagę między innymi na relacje przepisów prawa karnego penalizujących narażenie na przeniesienie choroby zakaźnej oraz przepisów ustawy o chorobach zakaźnych nakładających na lekarzy, felczerów, pielęgniarki i położne obowiązek pouczenia chorego o środkach służących zapobieganiu przeniesienia zakażenia na inne osoby. Tematem wystąpienia prof. dr hab. n. praw. Kingi Flagi-Gieruszyńskiej było zaś Dochodzenie roszczeń cywilnoprawnych z tytułu zakażeń szpitalnych – wybrane aspekty materialnoprawne i procesowe. W tym przygotowanym wraz z dr n. praw. Aleksandrą Klich referacie prelegentka wskazała choćby na rolę konstrukcji dowodu prima facie w dochodzeniu wskazanych roszczeń. Etyczno-prawne dylematy lekarza związane z gruźlicą i innymi chorobami zakaźnymi stanowiły przedmiot kolejnego wystąpienia dra hab. n. med. Tadeusza M. Zielonki. Panel zamknęła adw. Katarzyna Legień, przedstawiając case study dotyczące ujawnieniu informacji o zakażeniu wirusem HIV Wojciecha Kroloppa – oskarżonego o pedofilię dyrygenta chóru Polskie Słowiki.

Po przerwie obiadowej rozważania nad problematyką szczepień rozpoczął zastępca Głównego Inspektora Sanitarnego, lek. med. Grzegorz Hudzik, wystąpieniem Postępowanie organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej wobec osób uchylających się od szczepień. Panel poświęcony medycznym aspektom szczepień otworzył dr n. med. Paweł Grzesiowski, wygłaszając referat pt. Epidemie czy szczepienia – spór o przyszłe pokolenia. Kolejne trzy wystąpienia – przedstawione przez prof. dr hab. n. med. Violettę Skrzypulec-Plintę, dra hab. n. med. Bogdana Michalskiego oraz Małgorzatę Stelmach, Prezes Zarządu Fundacji MSD dla Zdrowia Kobiet – dotyczyły problemów szczepień ochronnych przeciwko wirusowi HPV.

Ostatni panel konferencji poświęconym był prawnym aspektom szczepień ochronnych. Na wstępie dr hab. Maria Boratyńska z Instytutu Prawa Cywilnego Uniwersytetu Warszawskiego przedstawiła problematykę obowiązkowych szczepień ze szczególnych uwzględnieniem małoletniego działającego z dostatecznym rozeznaniem. Zagadnienie obowiązku szczepień z perspektywy karnistycznej nakreślił mgr Jakub Hanc. Ostatnim prelegentem był mgr Jakub Zawiła-Niedźwiecki z Centrum Bioetyki i Bioprawa Uniwersytetu Warszawskiego, który scharakteryzował Etyczne problemy wokół szczepień ochronnych.

W III Śląskiej Konferencji Medyczno-Prawnej wzięło udział niemal 260 osób, reprezentujących ponad 20 różnych ośrodków naukowych i instytucji.

Trzeciej edycji Śląskiej Konferencji Medyczno-Prawnej po raz pierwszy towarzyszyła debata dla młodych naukowców, która odbyła się w przeddzień głównego wydarzenia – 16 listopada 2017 roku. Debata miała umożliwić początkującym naukowcom wzięcie udziału w dialogu środowisk medycznych i prawnych poprzez przeprowadzenie własnych badań i przygotowanie wystąpień. Przyniosło to nowatorskie i świeże spojrzenie na tematykę konferencji i zaowocowało wieloma ciekawymi referatami.